Các cụ đã dạy "uống nước nhớ nguồn". Sau ba năm hướng dẫn du học Trung Quốc, mình thật sự thấm thía câu này.

Có những bạn mentee ngay cả khi đã lên báo vẫn không quên gửi lời cảm ơn — như Mai Trang (Gen 3, đỗ Thanh Hoa) và Vân Anh (Gen 2, đỗ Bắc Đại). Cả hai đều thuộc nhóm mentee miễn phí, mình hướng dẫn từ đầu đến cuối không thu một đồng nào. Làm việc với các bạn ấy rất ấm lòng vì liên hệ từ rất sớm và kiên trì suốt quá trình apply.

Nhưng cũng có những trường hợp khiến mình phải thay đổi cách nhận mentee:

1. Có mentee chỉ all in một trường, khi không đỗ mình khuyên rải thêm thì im lặng. Từ đó mình không nhận hướng dẫn hồ sơ chỉ nộp một trường.

2. Có mentee lấy project của mentor đi thi lấy giải, làm giả thư giới thiệu từ một phó giáo sư. Khi bị phát hiện và báo lên trường, kết quả là mất học bổng CSC ở một trường top 3.

3. Có mentee được hỗ trợ rất nhiều nhưng khi đỗ lại đăng bài như tự apply, không nhắc đến ai. Từ năm nay, mentee sẽ ký cam kết tag Trơn Tru nếu đỗ.

4. Có mentee học theo cách làm rồi tách ra làm riêng, cạnh tranh trực tiếp.

Không thể trách ai — chỉ là sau nhiều năm, mình hiểu làm mentor không thể nhận đại trà. Slot mentee miễn phí vẫn sẽ còn, nhưng ít hơn: từ khoảng 20 slot mỗi năm xuống còn 10.

Mình không tìm hồ sơ đẹp nhất. Nhận một mentee, dù miễn phí hay thu phí, đều là một trách nhiệm lớn — nên không muốn nhận bừa một người chưa thật sự nghiêm túc.